Limburg


Eerlijk gezegd luitjes, zou ik niet zonder de Limburgse heuvels kunnen, en de mooie dialecten die de Limburgse provincie rijk is. Maar zoals overal, heeft ook hier de globalisering toegeslagen. Mooi woord daarvoor dat alles overal feitelijk hetzelfde wordt. IKEA, McDonald's of het type huizen dat er gebouwd wordt, dat kun je moeilijk Limburgse cultuur noemen. De streek waar ik woon heeft vooral een roemrucht recent verleden. Het Limburgs dialect is daarom momenteel het meest culturele wat Limburg te bieden heeft, tezamen met, jawel, carnaval, al wordt dat boven de rivieren ook her en der gevierd - tendens stijgend.

Eerst over dat verleden. Het moge duidelijk zijn, ik bedoel de steenkolenmijnen. Een mooie tijd waar kameraadschap een rode draad vormde, en het eigenlijk lange tijd economisch super ging in de regio. De band 'Carboon', die niet zo lang geleden nog een aantal toffe concerten heeft gegeven bij wijze van revival, bezingt deze periode in een aantal schitterende koempelsongs.


Die mijnen trokken heel wat mensen uit talrijke verschillende culturen aan. Ook Slovenen kwamen hierop af, waaronder mijn moeder's ouders. Ikzelf ben feitelijk qua afkomst dus ook half Sloveen, zonder echter dat ik de taal ooit heb mogen leren. Op dat Limburgs mijnverleden kijk ik met een redelijke mix-blik terug - wat heet 'op terug', ik heb nog nooit een voet in een mijn gezet. Die mijnen hebben de gezondheid van mijn beide opa's zodanig ondermijnd, dat ik ze in ieder geval nooit heb gezien. De kameraadschappelijkheid moet volgens ooggetuigen geweldig zijn geweest - maar het ondergrondse werk zelf was toch echt super ongezond.

Limburg's toekomst? Lijkt mij gelegen in het toerisme. Menig bewoner uit heuvelloze provincies kiest in de vakantieperiodes voor een verblijf in Limburgse gemoedelijkheid. Daarbij gaat het met name om het heuvelland, niet zozeer om de Oostelijke mijnstreek zoals het gebied rondom Kerkrade en Heerlen nog wel liefkozend genoemd wordt.


De huidige Limburgse cultuur kent volgens mij dus twee unieke pijlers: de taal en carnaval. Wat betreft de carnaval, het dak gaat eraf in met name de maanden januari en februari bij vele Limburgse gelegenheden. Een feest dat ook leeft bij onze Zuider- en Oosterburen - en ik ben zelf natuurlijk verknocht aan met name de muziek. Door de vele uitgeschreven concoursen komen er elk jaar weer talrijke liedjes bij, hetgeen tot een prachtige collectie aan erfgoed leidt. Ik heb ook een keer meegedaan, met het liedje 'kals doe gee plat, da hast doe pech gehad'. Ik wijd er niet over uit, maar: ik zal nooit meer aan een liedjes concours deelnemen.

Me is helaas wel opgevallen dat het grootste gedeelte van Limburg's bekendste liedjes niet van Limburgse makelij is. De teksten zijn zelf bedacht, de melodieën niet . In mijn eigen repertoire (in aanbouw!), zal ik zeker ook wat carnavalssfeer laten doorklinken. Ik kan al wel voorspellen dat liedjes en teksten eigen bedenksels zullen zijn.

Dan, wat betreft de Limburgse taal. Daar genieten we nog maar van zolang het nog kan. Ik stel vast dat steeds minder Limburgse ouders merendeels de taal doorgeven aan hun kinderen. Mijn wederhelft Johanny en mij is dat doorgeven gelukt, kan ik met trots zeggen. Zowel mijn dochter Vivien als mijn zonen Yarno en Vigo spreken dialect, met ons en met elkaar. Los van het culturele, betekent het spreken van een extra taal voor de ontwikkeling van hun kind een flinke versteviging. In geval van dialect, gratis en voor niks, zonder ervoor op school te hoeven leren in dit geval! Waarom kids in toenemende mate geen dialect van thuis meekrijgen, Joost mag het weten - leve de verdere mondialisering dan maar. Voor instandhouding van de Limburgse cultuur, waarvan de taal wellicht het meest in het oog springende element is, is de inzet der Limburgers gevraagd: we moeten dit met zijn allen doen! Doen de Limburgers zelf niet mee, dan heet het voor de taal 'adiëje wa'.

Dit kun je ook zeggen wat de carnaval betreft. Deze traditie dient door Limburgers te worden voortgezet, willen we dat dit feestelijk geweld over 30 jaar nog bestaat. Natuurlijk zijn er vele hobbels op de weg. Noem het maar op: de achteruitgang in de horeca, de teruglopende samenhorigheid, de vele andere interesses die mensen ervan afhoudt dit feest te vieren. Ik waag te voorspellen dat dit feest de nekslag gaat krijgen als we eenmaal getrakteerd zijn op een verbod op alcohol in de openbaarheid. Je hoeft geen waarzegger te zijn om te zien waar ons kampioensteam politici op aanstuurt met de uitvaardiging van verboden op alles waarmee burgers nog lol kunnen hebben. Ook hier zal de zwijgende meerderheid het gaan afleggen tegen een paar piepende malloten - aldus Ronnyron's ongezouten voorspelling. Leve de betuttelingsstaat, hoera - hierover meer in een andere blog, t.z.t.


Voorlopig is het nog niet zo ver met ons schone Limburg, en wordt er nog volop carnaval gevierd, daarnaast volop Limburgs gesproken. Overigens, is deze website vanwege de leesbaarheid in het Nederlands en niet in het dialect. Ik wil de taal absoluut promoten - maar doe dat middels mijn composities. Een hele website in het dialect neerzetten zou voor de meeste lezers 'afhaken' betekenen.


9 keer bekeken

Bezoekersteller

© 2020 designed by Ronnyron

`Harmonika muziek voor jong en oud!

+31 6 50 51 81 04

Start een chat met Ronnyron